Liên đoàn bóng chuyền quốc tế lặng lẽ đưa ra đủ danh sách 32 đội dự World Cup bóng chuyền nữ 2027. Nhiều cổ động viên xem xong đều thắt ruột. Đội nữ Trung Quốc tuy có suất dự giải, nhưng không phải vé thẳng đổi từ chức vô địch châu Á. Chúng ta chỉ về nhì. Đường tới Olympic Los Angeles 2028, bóng chuyền nữ chỉ có 12 suất. Chủ nhà Mỹ chiếm một suất, nhà vô địch giải châu lục của năm châu lục mỗi bên một suất, năm tấm vé đó đã được phát. Sáu suất còn lại chia làm hai đợt: World Cup 2027 dành ba suất cho những đội chưa có vé, sau khi Nations League 2028 kết thúc sẽ phát ba suất cuối theo thứ hạng thế giới. Chung kết giải châu Á năm nay chúng ta thua Thái Lan 2-3. Thái Lan vô địch nên nhận thẳng vé Olympic. Chúng ta giống Nhật Bản, chỉ còn World Cup là lối duy nhất để giành vé.

Thật sự chỉ còn con đường này để đi. Con đường trông như lối duy nhất ấy, hiện 32 đội tham dự đã được chốt đủ. Châu Á có Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan. Châu Âu có Thổ Nhĩ Kỳ, Serbia, Ba Lan. Các đội mạnh châu Phi, châu Mỹ và Nam Mỹ cũng đều có tên. 14 suất còn lại được điền theo thứ hạng thế giới, gồm Hà Lan, Nga và những đội khác. Nhiều người nghĩ Brazil, Italia và các đội truyền thống sẽ gây khó cho chúng ta, thực ra thì không. Italia là đương kim vô địch nên tự động có vé Olympic, Mỹ là chủ nhà, Brazil đã vô địch Nam Mỹ nên đi thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ cũng có vé nhờ chức vô địch châu Âu. Họ không cần đến tranh ba suất của World Cup.

Lối thoát thực ra hẹp hơn nhiều so với mọi người nghĩ. Độ

chịu sai thấp tới mức thua một trận là có thể phải ra về. Những đội thực sự tranh ba tấm vé với chúng ta là nhóm Hà Lan, Nhật Bản, Serbia, Nga, Ba Lan. Tất cả đều chưa có vé thẳng từ giải châu lục, cùng chen vào đây giành chỗ. Đáng nói nhất là bóng chuyền nữ Nga. Sau nhiều năm họ trở lại đấu trường quốc tế và lấy quyền dự giải trực tiếp nhờ thứ hạng. Họ vốn chơi kiểu đánh bổng, rất cứng ở mép lưới. Một khi tìm được cảm giác, họ chắc chắn là miếng xương khó gặm nhất của chúng ta.

Đội nữ Trung Quốc hiện do Triệu Dũng dẫn dắt, đi theo hướng chuyển giao thế hệ. Danh sách giải châu Á đã cho thấy điều đó: lão tướng giữ nhịp, tân binh được đẩy lên. Hướng đi không sai, nhưng World Cup không phải sân tập quân. Chung kết châu Á thua Thái Lan đã lộ vấn đề. Tổng điểm chúng ta chỉ kém 1 điểm, nhưng tấn công thua 9 điểm, số lần chuyền một hoàn hảo ít hơn hẳn 21 lần. Dù hơn đối thủ về chiều cao, chắn bóng của chúng ta cũng chỉ thắng 1 điểm. Không phải một cầu thủ nào đó không làm được, mà là sự nối nhịp của cả đội, bảo đảm chuyền một, phối hợp tấn công và chuyền, những chi tiết này làm chưa đủ tinh.

Cung Tường Vũ nói rất thẳng sau trận: khả năng chịu áp lực và cách xử lý điểm then chốt của chúng ta quả thực không dứt khoát bằng đối thủ. Huệ Nhược Kỳ khi xem lại trận cũng chỉ ra vấn đề. Trước lối tấn công luồn lách của Thái Lan, chắn và phòng ngự điều chỉnh không kịp. Tấn công quá dồn vào vị trí số 4, phối hợp di chuyển quá ít. Những vấn đề này tới World Cup chỉ bị phóng to, vì thực lực tổng thể của đối thủ ở World Cup cao hơn giải châu Á không chỉ một bậc.

Hàng chủ công của chúng ta hiện cũng chưa yên. Lý Doanh Oánh vắng giải châu Á vì thể trạng. Ngô Mộng Khiết vừa lành chấn thương, trạng thái vẫn đang hồi. Trang Vũ San có sức bật nhưng kinh nghiệm đấu trường lớn còn quá ít. Nếu Lý Doanh Oánh lấy lại đỉnh cao trước World Cup, sức tấn công của đội sẽ lên một tầm mới. Nhưng trong thể thao đỉnh cao, điều khó nói nhất chính là chữ “nếu”. Mâu thuẫn khiến Triệu Dũng đau đầu nhất lúc này là muốn mượn World Cup để hoàn tất chuyển giao thế hệ, trong khi thể thức không cho phép sai.

32 đội chia 8 bảng, mỗi bảng 4 đội đá vòng tròn một lượt, hai đội đầu vào vòng 16, sau đó toàn là loại trực tiếp một trận. Trận loại một trận định đoạt, cầu thủ trẻ dưới áp lực ấy phát huy được mấy phần, không ai dám chắc. Vòng loại trực tiếp của World Cup lần này lại diễn ra tại nhà thi đấu bóng chuyền chuyên dụng của Olympic Los Angeles. Làm quen sân sớm là điều tốt, với người trẻ đó cũng là thử thách gấp đôi.

Nói tới bóng chuyền nữ Trung Quốc thì không thể tránh tên Chu Đình. Đêm thua ở giải châu Á, tên cô lập tức lên mục tìm kiếm nóng. Sau đó ở Italia, khi được hỏi về giải châu Á, cô chỉ nói vì lệch múi giờ nên theo dõi không nhiều, rồi bỏ qua chủ đề. Nhiều người cứ suy diễn câu nói ấy có ý khác hay không. Nhìn vào sự thật thì rõ. Cuối năm 2025, lúc hiệp hội bóng chuyền làm thủ tục đăng ký, Chu Đình đang ở Serie A Italia nên lỡ cửa sổ đăng ký. Danh sách công bố đầu năm 2026 đã không còn tên cô. Quy tắc đăng ký nằm ở đó: chỉ khi hoàn tất đăng ký trong nước mới được vào đội tuyển. Đây không còn là chuyện muốn về hay không, mà là chuyện ở tầng thể chế.

Thái độ của chính Chu Đình cũng đã đổi. Cuối năm 2024 cô còn nói khoác áo Trung Quốc là ước mơ cuối cùng. Tháng 11 năm 2025, tại Đại hội thể thao toàn quốc, khi được hỏi về việc trở lại, cô chỉ nói “chưa từng nghĩ tới”. Không cần trói buộc bằng đạo đức. Cuối sự nghiệp, vận động viên muốn yên ổn thi đấu ở nước ngoài và giữ trạng thái, đó là quyền của họ. Tỷ lệ đập bóng thành công và hiệu suất tấn công của cô ở Serie A Italia hiện vẫn đứng hàng đầu nhóm chủ công, trạng thái giữ được khá tốt. Nhưng thực tế là ở World Cup lần này chúng ta phải giành vé bằng đội hình không có Chu Đình.

Giờ chỉ còn chưa đầy một năm tới ngày khai mạc. Sau thất bại ở châu Á, chúng ta còn phải đá Nations League, còn phải rèn người mới, còn phải quản lý chấn thương. Nói thật, thời gian khá gấp. Bốc thăm bảng World Cup phải tới cuối năm 2026 mới có, và kết quả bốc thăm ảnh hưởng rất lớn. Nếu rơi vào bảng với đội mạnh đã có vé Olympic, họ chưa chắc sẽ dốc hết sức, chúng ta ngược lại có cơ hội lấy điểm. Nếu cùng bảng với Nhật Bản, Hà Lan và những đối thủ cùng tranh vé, đó là trận sống còn mở màn sớm.

Việc đội nữ Trung Quốc cần làm lúc này không phải hô khẩu hiệu, mà là ngồi xuống mài chuyền một và nối nhịp phòng ngự. Giải châu Á đã chứng minh: chỉ dựa vào chiều cao ở mép lưới thì không thắng được. Thái Lan thấp hơn chúng ta, nhưng nối nhịp và phòng ngự tốt hơn nhiều, vậy mà vẫn thắng. Từ ngày 20 tháng 8 đến ngày 5 tháng 9 năm 2027, World Cup đồng tổ chức bởi Mỹ và Canada sẽ khởi tranh. Vận mệnh Olympic của bóng chuyền nữ Trung Quốc, nhiều khả năng, sẽ được định đoạt trong nửa tháng ấy.

Cập nhật lúc 2026-10-11 21:55